Dada: een vergeten kunststroming
Of een stroming die niet bekend was. Dat kan natuurlijk ook. Het dadaïsme of kortweg dada heeft dan ook niet lang bestaan. Van 1916 tot 1920 beleefde de beweging haar gloriejaren. Dus waarom begin ik erover? Nou, dat komt door een artikel over een pas verschenen boek over het dadaïsme. En om een of andere reden heeft de dwarsheid van Dada mij altijd wel aangesproken. Het begint al met de naam. Die komt uit een Frans-Duits woordenboek. Men prikte met een zakmes toevallig op het Franse woord Dada, wat speelgoedpaard en ook wel stokpaardje betekent. Die dubbele uitleg paste goed bij de beweging omdat de leden voor ogen hadden om met mengvormen van beeldende kunst, poëzie, theater en grafisch ontwerp aan de slag te gaan. Toch is de reputatie van Dada niet goed. De beweging heeft de naam anti-artistiek, nihilistisch en ’tegen alles’ te zijn of dat zij een hogere vorm van onzinnigheid en provocatie nastreefde. Het dadaïsme is volgens mij een kunstzinnige reactie op de verschrikkingen van de Eerste Wereldoorlog. Ik snap wel dat de creatieve uitingen van Dada voor veel mensen onbegrijpelijk waren en misschien nog wel zijn. Maar niet alles hoeft in hapklare brokken geserveerd te worden. Dat Dada soms wat te ver ging is wat mij betreft te vergeven maar ik zal ze daarom niet vergeten.
Hubert van den Berg, Dada - Een geschiedenis, Vantilt, 352 pagina’s, € 29,95.