Geheim
Niet iedereen zal het bericht gelezen hebben of geïnteresseerd zijn, maar Rembrandt gebruikte een geheim ingrediënt in zijn verf. Jazeker. Aha, denkt u wellicht, vandaar al die briljante doeken. Door dat geheime toevoegsel kon de kunstenaar de verf zeer dik op het doek aanbrengen zonder dat deze van het doek af droop. Deze verfpasta (impasto) was voor Rembrandt belangrijk voor zijn adembenemend spel van contrasten tussen voor- en achtergrond, licht en donker. Het spul heet trouwens 'plumbonacriet'. Dat weten onderzoekers uit Delft bijna zeker. De wetenschappers denken dat Rembrandt zelf niet geheimzinnig deed over hoe hij zijn impasto maakte. Voor het vervaardigen van de beste verf gebruikten de oude meesters pigmenten die lood bevatten. Maar het toepassen van plumbonacriet was niet gangbaar. Dus is het opmerkelijk dat Rembrandt er mee aan de slag ging. Lood wordt tegenwoordig niet meer gebruikt omdat het giftig is. Maar misschien dat de restaurateurs in juli a.s. er toch hun voordeel mee kunnen doen als de Nachtwacht weer onder handen wordt genomen. De verf van vroeger was met al die loodtoevoegingen van een betere kwaliteit dan de hedendaagse. Dus vraag ik me af of ik me zorgen moet maken of de restauratie het origineel kwalitatief kan benaderen. Zal toch wel?